Sổ càng cũ càng dễ lệch diện tích. Nhiều anh chị đo lại thấy sổ ghi 100 m² nhưng thực tế nhiều hơn. Phần dư đó có được ghi vào sổ không? Luật Đất đai 2024 trả lời theo việc ranh giới thửa đất có thay đổi hay không.
Luật nói gì
Trường hợp 1: ranh giới không đổi, không tranh chấp
Đất vẫn là mảnh đất ấy, chỉ là con số trên sổ trước đây đo chưa chính xác. Khi cấp hoặc cấp đổi sổ, diện tích được ghi theo số liệu đo đạc thực tế. Ví dụ sổ ghi 100 m², đo lại 102 m², ranh giới tường rào vẫn như cũ, hàng xóm không tranh chấp: sổ mới ghi 102 m².
Trường hợp 2: ranh giới đã thay đổi
Nếu diện tích tăng vì ranh giới thực tế đã khác, như sử dụng thêm đất hay nhận chuyển nhượng thêm, thì phần nhiều hơn chỉ được xem xét cấp Giấy chứng nhận, không tự động được ghi vào sổ. Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem nguồn gốc, thời gian sử dụng, hiện trạng và điều kiện công nhận, kèm nghĩa vụ tài chính theo từng trường hợp.

Nếu đo lại thấy ít hơn sổ
Đừng vội kết luận phải chịu thiệt hay phải đi kiện. Cần xem lại nguyên nhân và ranh giới thực tế. Nếu có dấu hiệu lấn chiếm hoặc tranh chấp ranh giới, đó là một câu chuyện pháp lý khác và phải kiểm tra hồ sơ cụ thể của thửa đất. Luật cũng quy định trường hợp Giấy chứng nhận đã cấp mà vị trí không chính xác thì được rà soát, cấp đổi.
Anh chị nên làm gì

Đất thực tế nhiều hơn sổ chưa chắc đã được ghi thêm, và đất ít hơn cũng chưa chắc là mất. Điều quan trọng nhất là ranh giới có thay đổi không, phần tăng thêm từ đâu mà có. Anh chị nào có sổ cũ, nên kiểm tra trước khi mua bán, tặng cho hay xây dựng để tránh vướng mắc về sau.
Đọc thêm: bồi thường đất thấp hơn suất tái định cư và pháp lý Vinhomes Olympic.
Bài viết mang tính tham khảo, trích Điều 135 Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ). Mỗi trường hợp cần xem hồ sơ cụ thể và hướng dẫn của văn phòng đăng ký đất đai địa phương; khi cần, anh chị nên hỏi ý kiến luật sư.




